Kaitito

Tīmoti Kāretu

Tīmoti Kāretu

1937 -

I whānau mai ai a Tīmoti Karetu i te tau 1937, he uri ia nō Ngāi Tūhoe rāua ko Ngāti Kahungunu. He mātanga ia o te reo Māori, he tohunga tito waiata, he tohunga hoki ia ki ngā waiata me ngā haka a tāua, a te Māori. Ka mutu, e mōhiotia whānuitia ana ia ki ngā tōpito o te ao mō tāna whakapeto ngoi ki te whakarauora i te reo Māori.

Pānui tonu

Ngā waiata a te kaitito
Te Ipukarea

E nanawe ake ana i ahau

  • Kaitito: Tīmoti Kāretu,
  • Tau: 1986
  • Momo: Waiata-ā-ringa
  • Namatoro: KAR002

Ngā Kupu

E nanawe ake ana i ahau
Te aroha, te mamae, te pōuri
Ki te ngako, ki te matū
O te ao Māori
E ngaro nei, e ngaro nei
Ki ōna rerenga, ki ōna tauranga
Ki ōna whakataratara, ki ōna whakairoiro

I tutū ai te puehu
I heke ai te toto
I puta ai te ihi
I pā ai te wehi
I tau ai te mana

Kāti rā, e te iwi,
Te whakapae noa nō konei te hē
Nō korā te hē
Te warea kē ki te reka o te rangi
Te whiu o te ringa, te huri o te māhunga

Ngā whakawai i te tangata
Hei huna i te kore mōhio
Te waiho tonu ko te kore noa iho
Hei mea nui
Ko te mea nui kia kore noa iho.

I te wā i a rātou mā
Ko te kupu te tīmatanga
Ko te kupu te whakamutunga
Ko te kori i hanga noa
I te wā ia i a tātou nei
Ko te kori te tīmatanga
Ko te kori te whakamutunga
Ko te kupu kua hanga noa

Kua rite ki te ika
Hāmama kau!  Hāmama kau!
Arā ngā iringa kōrero, ngā takahanga
rangatira
Hei whakahau, hei whakapakari

Ki te kore te ngako, te matū
Me pēhea te kōrero e iri, te rangatira
e takahi?

Takatū ake rā tātou
Whakahokia ki ōna taumata!
Kei pātai ngā mokopuna,
'I ahatia e koe taku taonga e?'

Ngā whakamārama

Ko tēnei waiata i titoa hei waiata whakauru ki ngā whakataetae nui o te motu tēnei i tū ki Ōtautahi ā te marama o Oketopa, i te tau 1986.  Nā te anipā nui ōku ki ngā kapa haka e warea ana ki ngā korekore o te haka i titoa ai.  Ko te tino taonga o te haka, otirā o ngā mahi Māori katoa ko te kupu, ā, ko tēnei kua tahia ki rahaki whakapau kētia ana te kaha ki te āhua noa iho, kaua ki te ngako, ki te matū.